در حالی که تنش ها در مرزهای شرقی ایران و افغانستان و همچنین مناقشات میان کابل و اسلام آباد به نقطه حساسی رسیده است، قطر به عنوان یکی از بازیگران کلیدی دیپلماسی در منطقه، نسبت به عواقب گسترده این بحران هشدار داد.
نخست وزیر قطر با اشاره به وضعیت شکننده امنیتی در خاورمیانه و جنوب آسیا، بر لزوم خویشتن داری و تمرکز بر راه حلهای مسالمت آمیز تأکید کرد.
به گفته وی، هم زمانی درگیریهای نظامی میان ایران و اسرائیل از یک سو و تشدید اختلافات مرزی و امنیتی میان افغانستان و پاکستان از سوی دیگر، می تواند منطقه را به سمت یک بی ثباتی چندلایه و غیرقابل کنترل سوق دهد.
آل ثانی در مصاحبه خود با اسکای نیوز به سابقه میانجی گری های قطر در مناقشه افغانستان-پاکستان نیز اشاره کرد.
وی فاش ساخت که دوحه در گذشته و در قالب یک ائتلاف دیپلماتیک شامل ترکیه و عربستان سعودی، تلاش کرده است تا دو طرف را پای میز مذاکره بنشاند.
با این حال، نخست وزیر قطر با تأسف تأیید کرد که این کوشش ها با وجود حسن نیت طرف های میانجی، به دلیل پیچیدگیهای مناقشه و عدم تطابق دیدگاه های دو کشور، نتوانسته است به یک پیشرفت اساسی دست یابد.
این اظهارات نشان دهنده عمق شکاف میان کابل و اسلام آباد است که حتی با ورود میانجیگران بینالمللی نیز ترمیم نشده است.
مناقشات میان افغانستان و پاکستان عمدتاً ناشی از اتهامات متقابل در مورد حمایت از گروه های مسلح، مدیریت مرزهای ناامن (دیورند) و مسائل مربوط به مهاجرین افغان مقیم پاکستان است.
تشدید این اختلافات، نگرانی جامعه بینالمللی را برانگیخته است، زیرا هرگونه درگیری تمام عیار در این منطقه نه تنها تجارت و ترانزیت را مختل میکند، بلکه میتواند به پناهگاه امنی برای گروه های افراطی تبدیل شود.
درخواست جدید دوحه برای گفتوگو، در حالی مطرح میشود که منطقه تحولات سریع و پیچیدهای را پشت سر می گذارد.
اگرچه تلاش های قبلی برای میانجی گری نتیجه بخش نبوده است، اما هشدارهای نخست وزیر قطر نشان می دهد که بازیگران منطقهای هنوز خطر بی ثباتی را جدی گرفته و به دنبال راه هایی برای کاهش تنش هستند.
به نظر میرسد در شرایط کنونی، فشار افکار عمومی بینالمللی و نگرانی از سرایت بحران به دیگر کشورها، می تواند زمینه ساز دور جدیدی از تلاش های دیپلماتیک برای حل مسالمتآمیز اختلافات میان افغانستان و پاکستان شود.
پایان
