کارشناسان رسانه بر این باورند که در شرایط حساس، رعایت بی طرفی، دقت در گزارش نویسی و توجه به تأثیر اخبار بر افکار عمومی، از اصول اساسی کار رسانهای به شمار میرود.
یک خبرنگار حرفهای باید بتواند میان دو مسئولیت مهم یعنی اطلاع رسانی شفاف و جلوگیری از ایجاد نگرانی بی مورد در جامعه، تعادل برقرار کند.
شفیق، یکی از باشندگان شهر کابل، در گفتوگو با ما نقش رسانه ها را در زمان بحران حیاتی توصیف میکند.
او میگوید: «خبرنگاران در شرایط جنگ همیشه ایستاده اند و خبر را پوشش می دهند تا مردم مضطرب نشوند،من انتظار دارم رسانه ها واقعیت را بگویند.
پوشش های خبری دقیق و تحلیلی باعث میشود مردم احساس امنیت بیشتری داشته باشند و کمتر تحت تأثیر شایعات قرار گیرند.»
بهاره، یکی دیگر از باشندگان کابل، بر لزوم استفاده از منابع موثق تأکید میکند.
او که بیشتر اخبار را از طریق تلویزیون و شبکه های اجتماعی دنبال میکند، میگوید: «انتظار ما از رسانه ها این است که خبرها را طوری نشر کنند که روحیه مردم ضعیف نشود.
همچنین بهتر است آمار و معلوماتی نشر شود که از سوی منابع رسمی و دولتی تأیید شده باشد تا باعث تشویش در میان مردم نشود.»
داود نظری، خبرنگار با تجربه، معتقد است که گزارش های خبری باید با در نظر گرفتن منافع ملی تهیه شوند.
او تأکید میکند: «گزارش باید به گونهای تهیه شود که دستاوردهای نیروهای امنیتی کشور و آمادگی های دفاعی آنها را منعکس کند.
این مسئله سبب رفع نگرانی های مردم، همسویی و همکاری بیشتر آنها با نهادهای امنیتی و تضعیف روحیه نیروهای دشمن میگردد.»
ذبیحالله حیدری، آگاه رسانهای، با اشاره به حساسیت کار خبرنگاری در زمان جنگ میگوید: «خبرنگاران در همه زمانها باید خبرها را دقیق، معتبر و اخلاقی نشر کنند، اما در زمان جنگ یا تنش نقش و مسئولیت آنها حساستر میشود.
در چنین شرایطی، خبرنگار باید اطلاعات را به دقت راستی آزمایی کند و از شایعه و تبلیغات دوری کند.
انتخاب واژه ها باید ملایم باشد و از قضاوت ذهنی پرهیز شود. شفافیت و بی طرفی در گزارش دهی اهمیت بیشتری پیدا می کند.»
حیدری میافزاید: «در صورت درگیری در سرزمین خود، خبرنگار باید منافع و امنیت عمومی کشور را هم مد نظر قرار دهد، بدون آنکه صداقت و اصول حرفهای را زیر پا بگذارد.»
صدیقالله توحیدی، دیگر آگاه رسانهای، بر لزوم تعادل میان واقعیت گویی و پرهیز از بزرگ نمایی تأکید میکند.
او به ویژه روز میگوید: «گزارش دهی در زمان جنگ از حساسترین بخش های کار خبرنگاری است.
خبرنگار باید واقعیتها را پنهان نکند و در عین حال از بزرگ نمایی و جانبداری از یکی از طرف ها نیز خودداری کند.
وظیفه خبرنگار رساندن معلومات دقیق به مردم است. انتخاب واژه ها باید با دقت صورت گیرد تا باعث نگرانی و تشویش افکار عمومی نشود.»
عبدالقهار جواد، آگاه رسانهای دیگر، بر نقش رسانه ها در کاهش تنش ها تأکید میکند.
او میگوید: «در زمان جنگ میان دو کشور، نقش رسانه ها بسیار مهم و حساس میشود.
خبرنگاران باید در نشر خبرها توازن را رعایت کنند و به تأثیر خبر بر برداشت مردم توجه داشته باشند. رسانه ها باید منافع کشور را در نظر بگیرند و بیشتر بر پیام هایی تمرکز کنند که به کاهش تنش و تقویت صلح کمک میکند.»
در شرایط تنش و درگیری میان کشورها، نقش خبرنگاران و رسانه ها بیش از هر زمان دیگری حیاتی و حساس میشود.
آگاهان رسانه باور دارند که اطلاع رسانی دقیق، بی طرفانه و مبتنی بر منابع معتبر میتواند به آگاهی بخشی واقعی مردم کمک کند، از گسترش شایعات جلوگیری نماید و در نهایت، بستر را برای کاهش تنش و تقویت انسجام ملی فراهم آورد.
رعایت اصول حرفهای در کنار توجه به مسئولیت اجتماعی، رسانه را به ابزاری مؤثر برای مدیریت بحران و حفظ آرامش در جامعه تبدیل میکند.
پایان
