بهار، فصل شکوفایی طبیعت، برای بسیاری از مردم افغانستان یادآور زیبایی های باغچه ها، حیاط های سرسبز، پارک ها و کوه های پوشیده از گیاه است.
این فضای سبز که حاصل غرس یک نهال و سال ها مراقبت از آن است، نه تنها به طبیعت جلوۀ زیبایی می بخشد، بلکه نقش حیاتی در سلامت زیست بوم ایفا میکند.
با فرارسیدن این فصل، مسئولیت شهروندان در قبال سرسبزی محیط، از کاشت نهال گرفته تا نگهداری و مشارکت با نهادهای مربوطه، بیش از پیش احساس میشود.
شهروندان کابل که روزانه با هوای آلوده این شهر دست وپنجه نرم میکنند، به خوبی از ارزش فضای سبز آگاه اند.
محمد داود، باشنده شهر کابل، در گفتوگو با آژانس بین المللی فرحت از تأثیر شگفت انگیز گل ها و گیاهان بر روحیه خود میگوید: «من برای زیبایی و طراوتی که درختان و گل ها به حویلی ما می بخشند، همه ساله تخم گل خریداری کرده و در گلدانها میکارم.
زمانی که از وظیفه می آیم و سرسبزی باغچه خانه را می بینم، همه خستگی هایم کنار می رود.»
بهرام، یکی دیگر از باشندگان کابل، بر تأثیر جمعی اقدامات کوچک تأکید میکند: «اگر هر خانواده حتی یک نهال هم بکارد، می تواند در آینده تأثیر بزرگی در پاکی هوا و زیبایی شهر داشته باشد.» این نگاه در میان ساکنان پایتخت رو به گسترش است.
فیصل، ساکن منطقه خیرخانه شهر کابل، نیز از تجربه سالانه خانواده اش میگوید: «همه ساله با نزدیک شدن فصل بهار با خانواده یکجا نهال خریداری کرده و در پیش روی خانه غرس میکنیم.
همچنان داخل حویلی نهال هایی که مثمر باشد غرس میکنیم. به نظر من به عنوان یک شهروند مسئولیت ما است که در ایجاد فضای سرسبز کشور خود سهم داشته باشیم.»
کارشناسان محیط زیست نیز بر اهمیت این فرهنگ تأکید می کنند.
سید محمد سلیمان خیل، فعال تغییر اقلیم و محیط زیست، در این زمینه به فرحت گفت: «نهال ها یا درختان به عنوان محافظین اصلی در خط مقدم مبارزه با تغییرات اقلیمی، گرم شدن زمین و کاهش آلودگی هوا می باشند.
به خاطر کاهش آلودگی هوا، یگانه راهکار مؤثر و اقتصادی، غرس نهال و افزایش پوشش نباتی است.»
وی با اشاره به فواید متعدد درخت کاری افزود: «این کار در احیای اکوسیستم ها، جلوگیری از فرسایش خاک، تصفیه آب و هوا، فراهم سازی اکسیجن و زیبایی بصری محیط زیست تأثیرگذار است و تمام اینها وابسته به نهال های غرس شده دارد.»
سلیمان خیل از همه شهروندان خواست تا در این امر مهم سهیم شوند: «از شهروندان و تمام کسانی که در این سرزمین زندگی می کنند می خواهم که یک نهال را به عنوان مسئولیتی محیط زیستی، اجتماعی، فردی و اخلاقی غرس کنند تا حداقل به نسل های آینده یک محیط زیست سالم تقدیم کنیم.»
همت شیرزی، آگاه محیط زیست، نیز با تأکید بر سادگی و کم هزینه بودن این راهکار طبیعی گفت: «نهال شانی یکی از راه های ساده، کم هزینه و طبیعی برای مقابله با تغییرات اقلیمی بوده و مردم باید نه تنها در کاشت نهال سهم بگیرند، بلکه در آبیاری، حفاظت و ترویج فرهنگ نهال شانی نیز توجه جدی داشته باشند تا فضای سبز بیشتر گسترش یابد.»
در سطح کلان نیز نهادهای مسئول برنامه های گستردهای را برای توسعه فضای سبز روی دست دارند.
محبالله بهار، سخنگوی اداره حفاظت از محیط زیست، در مصاحبه با آژانس بین المللی فرحت از آماده گی برای یک حرکت بزرگ ملی خبر داد: «این اداره برنامه های متعددی روی دست دارد.
خوشبختانه برای کمپاین نهال شانی یک طرح ملی آماده شده است که در سال ۱۴۰۴ دوازده میلیون نهال در سراسر کشور غرس میشود و برنامه هایی نیز برای کاشت ده میلیون نهال در هر منطقه وجود دارد.
این کمپاین در بسیاری از ولایت ها آغاز شده است.»
سخنگوی اداره حفاظت از محیط زیست بر نقش کلیدی مردم در موفقیت این طرح ها تأکید کرد: «علاوه بر کاشت نهال، برنامه های آگاهی دهی عامه نیز برای نگهداری نهال ها و جلوگیری از قطع آنها اجرا میکند.
مشارکت مردم در نهال شانی بسیار مهم است، زیرا اگر هر فرد یک نهال بکارد، تعداد نهالها به میلیونها خواهد رسید و مراقبت از آنها نیز بخشی از مسئولیت شهروندان است.»
در پایان، باید گفت که نهال شانی زمانی مؤثر واقع میشود که مردم دوشادوش دولت در کاشت، آبیاری و حفاظت از آن سهم بگیرند.
افزایش همکاری مردم با نهادهای مسئول می تواند جامعه ما را از یک محیط زیست ناسالم به محیطی سرسبز، زیبا و سالم مبدل سازد و آیندهای بهتر را برای نسل های بعد رقم بزند.
پایان
