ایران در سال های اخیر به یکی از مسیرهای اصلی ترانزیتی و شرکای تجاری کلیدی افغانستان تبدیل شده بود.
با این حال، تشدید تنش های امنیتی در خاک این کشور، زنگ خطر را برای بازرگانان و مصرف کنندگان افغان به صدا درآورده است.
کارشناسان اقتصادی نسبت به تبعات این بحران هشدار داده و پیامدهای متعددی را پیش بینی میکنند: آصفه استانکزی، آگاه امور اقتصادی، تأکید کرد که تداوم تنشها میتواند منجر به بروز مشکلات زنجیرهای در اقتصاد افغانستان شود:
· به دلیل اختلال در مسیرهای واردات از ایران، بازار سوخت افغانستان با افزایش قیمت مواجه خواهد شد.
· هم زمان با افزایش ریسک ترانزیت، کرایه وسایل نقلیه باری افزایش یافته که این امر بر قیمت تمام شده کالاها می افزاید.
· در نتیجه افزایش هزینه های حمل و نوسانات عرضه، قیمت مواد خوراکی و کالاهای اساسی در بازارهای افغانستان افزایش خواهد یافت.
· بسته شدن احتمالی گذرگاه های مرزی به زیان تاجران تمام شده و باعث کمبود برخی کالاها در بازار میشود.
عیسی مبارز، آگاه امور اقتصادی، با اشاره به آمار تجاری دو کشور، وضعیت را اینگونه تحلیل کرد: افغانستان حدود ۳۰ درصد از صادرات و واردات خود را با ایران انجام می دهد.
. تنشهای اخیر باعث افزایش قیمت اجناسی میشود که از ایران وارد میشوند.
· مسیرهای تأمین مواد خوراکی با مشکل مواجه شده است.
· کالاهای هندی و بنگلادشی که از مسیر ایران به افغانستان ترانزیت میشود نیز با مشکل روبه رو شده است.
ایران به عنوان یکی از مهم ترین شرکای تجاری افغانستان، نقش حیاتی در تأمین کالاهای اساسی و سوخت این کشور ایفا میکند.
تنش های اخیر نه تنها روند روان تجارت را مختل کرده، بلکه هزینه های مبادله را نیز افزایش داده است.
در صورت ادامه دار شدن این بی ثباتی:
۱٫ قیمت کالاها در بازارهای داخلی افزایش یافته و قدرت خرید مردم کاهش خواهد یافت.
۲٫ تاجران افغان ناچار خواهند شد به دنبال مسیرها و شرکای تجاری جایگزین (مانند کشورهای آسیای میانه یا پاکستان) باشند تا زنجیره تأمین کشور از آسیب جدی مصون بماند.
در مجموع، حفظ ثبات در ایران برای اقتصاد افغانستان حیاتی است و هرگونه بی ثباتی در آن کشور به طور مستقیم بر سفره مردم و بازارهای افغانستان تأثیر منفی میگذارد.
پایان
