این گزارش با استناد به نظرات کارشناسان و شهروندان، به بررسی نقش رسانهها و ضرورت سواد رسانهای میپردازد.
صلاح الدین قاری زاده استاد ارتباطات و ژورنالیزم به آژانس بین المللی فرحت میگوید: رسانه ها میتوانند بدون محدودیت های جدی، جهت دهنده افکار عمومی باشند.
در صورت انجام صحیح وظایف، نقش مهمی در آگاهی بخشی و شکل دهی به جامعه ایفا میکنند.
تأثیر رسانه های خارجی مشابه رسانه های داخلی است، به ویژه در جوامعی با سطح آگاهی پایین که شایعات سریع تر پذیرفته میشوند.
عبدالقهار جواد استاد دانشکده ارتباطات و ژورنالیزم دانشگاه کابل نیز می افزاید؛ رسانه ها با انتقال اطلاعات، ارزش ها و روایت ها، نقش کلیدی در شکل دهی ذهنیت جامعه دارند.
رسانه های خارجی و شایعات میتوانند تأثیر چشمگیری داشته باشند، به ویژه وقتی سواد رسانهای مردم پایین باشد.
ذبیح الله حیدری استاد دانشکده ارتباطات و ژورنالیزم: همچنان تاکید دارد که، سطح سواد عمومی در افغانستان پایین است و سواد رسانهای به خودی خود رشد نکرده است.
نیاز به برنامه ریزی آموزشی برای کمک به مردم در تشخیص محتوای مفید و مضر رسانه ها وجود دارد.
متأسفانه در حوزه سواد رسانهای اقدام مؤثری انجام نشده و طرح های مرتبط ضعیف هستند، در حالی که در بسیاری از کشورها سواد رسانهای بخشی از برنامه های درسی است.
دنیا یکی از شهروندان: اخبار را از سایت های مختلف پیگیری میکند و به منبع و اعتبار آنها توجه دارد.
ادیبه حسن زاده شهروند مزارشریف: به اخبار و تحلیل های رسانه ها علاقه مند است و معتقد است رسانه ها دنیایی از اطلاعات و حقایق را ارائه میدهند.
شریف زاهد استاد آموزشگاه: به دلیل کمبود وقت، کمتر اخبار را دنبال میکند اما تأکید دارد که هر خبر باید پیش از پذیرش، سبک وسنگین و تحلیل شود.
. حجم زیاد اطلاعات و سرعت انتشار آنها، امکان راست آزمایی را کاهش می دهد.
· نبود آموزش لازم برای درک، تحلیل و ارزیابی انتقادی محتوای رسانهها.
· در غیاب سواد رسانهای، جامعه در برابر تأثیرات خارجی و شایعات آسیب پذیر است.
· عدم گنجاندن سواد رسانهای در نظام آموزشی رسمی.
۱٫ گنجاندن سواد رسانهای در برنامههای درسی:
· آموزش سواد رسانهای از سطوح پایه تحصیلی به منظور تقویت مهارت های تحلیل و نقد محتوای رسانهای.
۲٫ افزایش آگاهی عمومی:
· برگزاری کارگاه ها و کمپین های آموزشی برای عموم مردم در مورد چگونگی مواجهه با اخبار و اطلاعات.
۳٫ تقویت نقش رسانه های مسئولیت پذیر:
· تشویق رسانه ها به رعایت اخلاق حرفهای و انتشار اطلاعات دقیق و متعادل.
۴٫ توسعه پژوهشهای مرتبط:
· انجام مطالعات علمی برای سنجش سطح سواد رسانهای و شناسایی نیازهای آموزشی.
رسانهها به عنوان ابزاری قدرتمند در شکل دهی به ذهنیت جامعه عمل میکنند، اما تأثیر آنها در غیاب سواد رسانهای میتواند منجر به پذیرش غیرانتقادی اطلاعات، گسترش شایعات و ایجاد برداشت های نادرست شود.
برای کاهش این پیامدهای منفی، ارتقای سواد رسانهای از طریق آموزش رسمی و غیررسمی ضروری است.
همکاری نهادهای آموزشی، رسانهها و جامعه مدنی میتواند زمینه ساز شکل گیری جامعهای آگاه و نقاد در برابر محتوای رسانهای باشد.
پایان
