فرحت نیوز به عنوان یک رسانه مستقل و مستقر در افغانستان، به راستی آزمایی این ادعاها پرداخته است.
تیم خبری آژانس بین المللی فرحت بلافاصله پس از گزارش های اولیه، به بررسی میدانی مناطقی پرداخت که از سوی برخی رسانه های خارج نشین به عنوان “شاهد انفجار و شلیک” معرفی شده بودند.
بررسی های میدانی در مناطق دارالامان، اطراف میدان هوایی بینالمللی کابل و کارته نو هیچ گونه آثار و شواهدی بر وقوع انفجار در این ساحات یافت نکرد.
باشندگان محلی این مناطق به خبرنگار فرحت گفتند که شاهد انفجار در محل سکونت خود نبوده اند و تنها صدای شلیک های پیاپی را از آسمان شنیده اند.
بر اساس تأیید منابع محلی و مقام های رسمی، تمامی صداهای مهیب شنیده شده در پایتخت ناشی از شلیک های دفاعی پدافند هوایی نیروهای افغان به سوی طیاره های پاکستانی بوده است و هیچ گونه انفجار ناشی از اصابت مهمات به مناطق مسکونی یا زیرساخت های شهری رخ نداده است.
مقام های ارشد امارت اسلامی ضمن تأیید شلیک های گسترده در آسمان کابل، آن را واکنش دفاعی در برابر تجاوز هوایی پاکستان توصیف کرده اند.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی حکومت افغانستان در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد: «حملات دفاع هوایی در کابل علیه طیاره های پاکستانی انجام شد.
باشندگان کابل نباید نگران باشند».
مجاهد تأکید کرد که نیروهای دفاعی افغانستان تجاوزات هوایی نظامیان پاکستانی بر فراز کابل را دفع کرده اند.
مقام های محلی در ولایت پروان نیز اعلام کردند که پدافند هوایی افغانستان با استفاده از سیستم های “زیکو وان و زیکو تو میل”، تجاوز جنگنده های پاکستانی به حریم هوایی پایگاه هوایی بگرام را خنثی کرده است.
در این بیانیه آمده است: «با واکنش به موقع و حرفهای نیروهای دلیر دفاعی و هوایی بگرام با استفاده از سیستم های دفاعی زیکو وان و زیکو تو میل، حرکت های دشمن خنثی و پاسخ لازم و قاطع داده شد».
بر اساس این گزارش ها، هیچ تلفات یا خسارت مادی در این منطقه گزارش نشده و وضعیت به طور کامل تحت کنترل نیروهای امنیتی و دفاعی قرار دارد.
در مقابل، شماری از رسانه های خارج نشین به ویژه رسانه آمو گزارش هایی منتشر کردند که با یافته های میدانی فرحت نیوز و مواضع رسمی مقام های افغان تفاوت معناداری داشت:
· رسانه آمو به نقل از منابع محلی مدعی شد که «انفجارها و شلیک ها در چندین بخش کابل از جمله دارالامان، نواحی نزدیک به میدان هوایی و کارته نو گزارش شده است».
این رسانه به نقل از یک باشنده کابل نوشت: «چهار شب است که نخوابیده ایم. طیاره ها تا صبح گردش میکنند و شهر را بمباران میکنند. ما حتی در خانه های خود آرامش نداریم».
در گزارش دیگری، منابع محلی به این رسانه گفتند که «جنگنده ها از حدود ساعت ۸:۳۰ شب در مناطق حوزه هشتم امنیتی و کارته نو آغاز به گشت زنی و انجام حملات متناوب کرده اند».
گزارشهای آمو حاکی از آن بود که باشندگان مناطق یادشده انفجارهای مکرر و شلیک های پیوسته را تجربه کرده اند که تا ساعت ۶ صبح ادامه داشته است.
بررسی منابع بینالمللی
منابع خبری بینالمللی از جمله خبرگزاری فرانسه (AFP) و (خبرگزاری رسمی چین) نیز به پوشش این رویداد پرداخته اند:
· خبرگزاری فرانسه به نقل از خبرنگاران خود در کابل گزارش داد که انفجاری و به دنبال آن شلیکهای پیاپی در مرکز کابل شنیده شده است.
این خبرگزاری نیز تأیید کرد که مقام های طالبان شلیک ها را به عنوان واکنش دفاعی در برابر طیاره های پاکستانی اعلام کرده اند.
· خبرگزاری رسمی چین (شینهوا) نیز به نقل از خبرنگار خود در کابل گزارش داد که در ساعت ۵:۴۰ بامداد به وقت محلی، انفجارهای پی درپی در آسمان کابل شنیده شده و حملات دفاعی دو طرف به مدت نیم ساعت ادامه یافته است.
این منابع نیز مانند منابع رسمی افغان، ماهیت این رویدادها را “شلیک های دفاعی” توصیف کرده اند و اشارهای به اصابت مهمات به مناطق مسکونی یا انفجار در سطح شهر نکرده اند.
بررسی تطبیقی گزارش ها نشان می دهد که تناقض اصلی میان گزارش های رسانه های خارج نشین و سایر منابع در تعبیر و تفسیر از واژه “انفجار” است:
· منابع رسمی و بینالمللی، “انفجار” را در مفهوم صدای مهیب ناشی از شلیک های پدافند هوایی به کار برده اند.
· رسانه های خارج نشین با استفاده از عبارت هایی مانند “بمباران شهر” و “حملات هوایی به مناطق مسکونی” ، این ذهنیت را ایجاد کرده اند که شهر کابل هدف حملات گسترده هوایی و بمباران مناطق مسکونی قرار گرفته است.
این ادعا با یافته های میدانی آژانس بین المللی فرحت و گزارش های رسمی مبنی بر عدم اصابت مهمات به مناطق مسکونی، در تناقض است.
این رویدادها در حالی رخ می دهد که درگیری ها میان نیروهای افغان و پاکستان وارد چهارمین روز شده است.
تنش ها از شامگاه پنج شنبه، ۶ حوت، در امتداد مرزهای دو کشور آغاز شد و دو طرف حملات هوایی و زمینی علیه یکدیگر انجام داده اند.
هر دو طرف آمارهای متناقضی از تلفات و خسارات وارد شده ارائه میدهند که تأیید مستقل آنها دشوار است.
بر اساس یافته های میدانی فرحت و تطبیق آن با گزارشهای منابع رسمی و بینالمللی:
۱. شهر کابل هدف حملات هوایی گسترده و بمباران مناطق مسکونی قرار نگرفته است.
تمامی صداهای مهیب شنیده شده ناشی از شلیک های دفاعی پدافند هوایی افغانستان به سوی طیاره های پاکستانی بوده است.
۲. هیچ گونه انفجار ناشی از اصابت مهمات در مناطق دارالامان، اطراف میدان هوایی و کارته نو رخ نداده است. آثار و شواهد میدانی این ادعا را تأیید نمیکند.
۳. گزارش برخی رسانه های خارج نشین مبنی بر “بمباران شهر” و “حملات هوایی به مناطق مسکونی” با واقعیت های میدانی و گزارش های منابع معتبر بینالمللی همخوانی ندارد و به نظر می رسد ناشی از تعمیم نادرست صدای شلیک های دفاعی به تمام سطح شهر باشد.
آژانس بین المللی فرحت به عنوان یک رسانه مستقل و مستقر در افغانستان، از تمام مسئولان رسانه هایی که از بیرون از افغانستان اخبار مربوط به این کشور را بازتاب می دهند، تقاضا دارد تا در دقت پخش و نشر خبرهای خود، حاکمیت اصول حرفهای ژورنالیزم را مدنظر قرار دهند و به منابع خام و عجولانه اتکا نکنند.
انتشار اخبار تأیید نشده و تعمیم رویدادهای محدود به کلان شهرها، ضمن ایجاد تشویش عمومی، به اعتماد و اعتبار رسانه ها در میان شنوندگان و بینندگان آسیب می زند.
رسانه ها موظف اند پیش از انتشار، صحت وقوع رویداد در مکان های مشخص را از منابع معتبر و میدانی راستی آزمایی کنند.
پایان
