بازرس کل ویژه بازسازی افغانستان (SIGAR) در سال ۲۰۰۸ میلادی توسط کنگره آمریکا با مأموریت نظارت بر نحوه هزینه سازی، توزیع و اثرگذاری کمک های مالی ایالات متحده در افغانستان تأسیس شد.
این نهاد در طول ۱۷ سال فعالیت خود، ۶۸ گزارش تفصیلی درباره چگونگی مصرف کمک ها، میزان فساد و کارایی پروژهها منتشر کرد.
در آخرین گزارش خود، این نهاد موضوع قطع کامل کمک های آمریکا، تحولات اخیر افغانستان و ساختارهای نظارتی باقی مانده را بررسی کرده است.
ذبیح الله مجاهد، سخنگوی امارت اسلامی افغانستان، در گفت وگو با آژانس بین المللی «فرحت» پایان فعالیت SIGAR را بی اهمیت برای افغانستان خواند.
وی تأکید کرد: «سیگار در زمان حضور آمریکا برای نظارت بر مصارف خود آمریکایی ها ایجاد شده بود، نه برای افغانها، پس از خروج آمریکا، این نهاد هیچ نقش موثری در افغانستان نداشت. گزارش های آن نیز اغراق آمیز و مبالغه آمیز بود، دولت افغانستان از توقف فعالیت آن هیچ نگرانی ندارد.»
عبدالنصیر رشتیا، کارشناس اقتصادی، با تأیید دیدگاه امارت اسلامی، توضیح داد که با قطع کمک های توسعه ای آمریکا و محدود شدن کمک ها به موارد بشردوستانه، اساساً زمینه فعالیت نظارتی SIGAR از بین رفته است.
مطیع الله آرین پور، تحلیلگر روابط بینالملل، دلایل توقف فعالیت SIGAR را اینگونه برشمرد:
· پایان مأموریت با خروج نظامی آمریکا.
· کاهش حمایت سیاسی و بودجهای کنگره از این نهاد.
· تغییر اولویت های واشنگتن به بحران هایی مانند اوکراین، تایوان و خاورمیانه.
وی افزود که توقف فعالیت SIGAR ممکن است به کاهش نظارت مستقیم آمریکا بر افغانستان بی انجامد.
در بخشی از گزارش های اخیر SIGAR، دستاوردهای چهار سال اخیر افغانستان یا نادیده گرفته شده یا با اغراق مورد تحلیل قرار گرفته است.
این نهاد در طول فعالیت خود تصویری ارائه داد که گویی تمام تحولات افغانستان وابسته به کمک های آمریکایی بوده است.
در مقابل، امیدواری هایی وجود دارد که افغانستان در مسیر خودکفایی و کاهش وابستگی به کمک های خارجی گام بردارد.
پایان فعالیت بازرس کل ویژه بازسازی افغانستان (SIGAR) نشانهای از قطع وابستگی مالی و نظارتی ایالات متحده به افغانستان پس از خروج نظامی این کشور است.
در حالی که مقامات امارت اسلامی این رویداد را بی تاثیر می دانند، برخی تحلیلگران معتقدند که این امر نظارت مستقیم واشنگتن بر تحولات افغانستان را کاهش خواهد داد.
افغانستان اکنون در مرحلهای جدید از تحولات اقتصادی و سیاسی قرار دارد که در آن نقش کمک های خارجی به شدت کاهش یافته است.
پایان
