با اوج گیری مجدد تنش ها در روابط افغانستان و پاکستان، مهاجرین افغان ساکن در شهرهای مختلف پاکستان، به ویژه در ایالت خیبر پشتونخوا، هدف موج جدیدی از فشارها قرار گرفته اند.
بازرسی های شبانه، توقف کار و تجارت، و بازداشت های پراکنده، زندگی را برای این مهاجران دشوارتر از همیشه کرده است.
مولانا عبدالرحیم، یکتن از مهاجرین افغان در پاکستان، در گفتگو با آژانس بین المللی فرحت وضعیت را اینگونه توصیف میکند: «در خیبر پشتونخوا زندگی میکنم.
مهاجرین در اینجا در وضعیت بدی زندگی می کنند و کاروبارشان هم توقف داده شده و پولیس وارد خانه های مهاجرین می شوند.»
همزمان با این فشارها، مسدود شدن گذرگاه مرزی تورخم به دلیل درگیریهای نظامی، مهاجرینی را که قصد بازگشت به کشور را داشتند در بن بست گرفتار کرده است.
احساناحمدزی، یکتن دیگر از مهاجرین، با اشاره به این معضل میگوید: «زمانی که درگیری میان افغانستان و پاکستان صورت گرفت، دولت پاکستان فشار بیشتر به مهاجرین وارد کرد.
مهاجرین بسیار متضرر شدند و مجبور شده اند به کشور بازگردند، اما متأسفانه با مسدود شدن راه تورخم، حال مهاجرین در پاکستان بند مانده و نمی توانند به کشور خود بازگردند.»
او از مسئولان افغان می خواهد که به وضعیت اسفناک مهاجرین توجه جدی کنند: «از مسوولین افغانستان میخواهم به مهاجرین افغان که در پاکستان هستند توجه کند.
و مهاجرینی که به کشور برمی گردند نیز مورد توجه قرار گیرند و برای شان سرپناه داده شود.»
میاالله میر، یکی دیگر از مهاجرین افغان در پاکستان، میگوید که طی یک سال اخیر، شرایط به طور مداوم رو به وخامت بوده است: «در این یکسال اخیر بیشتر مهاجرین افغان در وضعیت بدی به سر می برند و با شدت گرفتن این تنشها، بیشتر مهاجرین بازداشت شده اند و به کشور بازگردانده میشوند.»
در سوی دیگر، آگاهان مسائل مهاجرت، این فشارها را فراتر از یک جابه جایی ساده جمعیتی ارزیابی کرده و آن را در چارچوب راهبردی تنبیهی اسلامآباد در برابر کابل تفسیر میکنند.
عبدالرازق عدیل، آگاه امور مهاجرین، در تحلیل خود به آژانس بین المللی فرحت میگوید: «در حال حاضر کشور پاکستان از پرونده مهاجرین افغان به عنوان فشار برای پیش برد مقاصد امنیتی و حل اختلافات مرزی با افغانستان استفاده میکند.
این رویکرد، تقابل آشکار میان امنیت ملی این کشور و تعهدات حقوق بشری ایجاد کرده است.
اخراج اجباری در شرایطی که زیرساخت های افغانستان آمادگی جذب میلیون ها نفر را ندارد، تنها به گسترش فقر و بی ثباتی منطقه دامن میزند.
در این راستا، دولت افغانستان فراتر از صدور بیانیه های اعتراضی، با اتخاذ دیپلماسی فعال، باید مسایل انسانی را از تنش های سیاسی تفکیک کرده و همزمان زیرساخت های مسکن و اشتغال را فراهم سازد.»
در همین حال، خبرنگار ویژه روز برای کسب نظر رسمی وزارت مهاجرین و عودت کنندگان، با این نهاد تماس مکرر گرفت، اما مسئولان مربوطه حاضر به پاسخ گویی نشدند.
هزاران مهاجر افغان در پاکستان این روزها میان ترس از بازداشت، تبعیض سیستماتیک، بیکاری و اخاذی، روزگاری دشوار را سپری میکنند.
در حالی که اسلام آباد از برگه مهاجرین برای پیشبرد مقاصد سیاسی خود استفاده میکند، غیاب یک دیپلماسی فعال انسانی از سوی افغانستان و بی توجهی به زیرساخت های پذیرش مهاجرین بازگشتی، این بحران را به مرز هشداردهندهای رسانده که نیازمند توجه فوری نهادهای حقوق بشری و بینالمللی است.
پایان
